دات نت نیوک

اخبار و اطلاعیه ها

اقلیم هشتم اثر محسن هجری

02 اردیبهشت 1396 11:02 | 0 نظر
Article Rating | امتیاز: 5 با 2 رای
اقلیم هشتم اثر محسن هجری

اقلیم هشتم
نویسنده: محسن هجری
کانون پرورش فکری کودک و نوجوان


محسن هجری
متولد 1342
نویسنده و
روزنامه‌نگار


محسن هجری درباره‌ی آغاز به نوشتنش می گوید: "همه‌چیز
 از کلاس‌های انشاء شروع شد. یازده، دوازده ساله بودم که
 انشاء را جدی گرفتم. یک معلم انشاء هم داشتم که خیلی
 مشوق من بود و راهنمایی‌‌ام می‌کرد. از آن زمان بود که به
 نوشتن علاقه‌مند شدم و این علاقه تدوام پیدا کرد و در
 بزرگ‌سالی نیز به سمت روزنامه‌نگاری و بعد نویسندگی
گرایش پیدا کردم."

 


 داستان «اقلیم هشتم» دوران زندگی 38 ساله‌ی سهروردی وشیوه شکل گیری آراء و افکار منحصر به فرد او در زمینه فلسفه را در قالب رمان  روایت می‌‌کند.
آغاز این رمان با حمله‌ی مجدد لشکر صلیبی ها به خاورمیانه است. همان زمان که سهروردی به اتهام همکاری با صلیبی ها ، در حلب به بند کشیده می‌شود.
محسن هجری در چهار فصل (تولد، کودکی، بلوغ و مرگ) زندگی 38 ساله سهروردی، شرح سفرها، شیوه  تفکر و رفتار شیخ اشراق را بیان می کند.
نویسنده در «اقلیم هشتم» می کوشد توجه مخاطب امروزی را به دغدغه های مشترک انسان های آزاده‌ای چون شهاب الدین سهروردی جلب کند و بیان می کند که این دغدغه ها، فراعصری و درهر دوره‌ای قابل تکرار هستند.
 

تا زمانی که هفت اقلیم بر سر متاعی ناچیز به جان هم افتاده‌اند، این جنگ‌های بی حاصل سال‌های طولانی ادامه خواهد یافت.در این سال‌ها درجستجوی سعادت از این اقلیم به آن اقلیم سفر کردم، اما آن را نیافتم.اکنون به یقین رسیده‌ام که باید به سوی اقلیم هشتم بروم.
-شهاب الدین، خاطرتان هست مرا نیز به همراهی دعوت کردید؟ بگویید برای این سفر چه تدارکی باید ببینم؟
-همین حالا که از نزد من ‌می‌روید، همه‌ی کسانی را که به خاطر ناسزاگویی به من به بند کشیده‌اید،رها کنید.
اما شهاب الدین.....
-اما و اگر نیاورید، اگر می‌خواهید با من به اقلیم هشتم
بیایید،رهایشان کنید. کینه قلب آدمی را تاریک می‌کند و راه به جایی نخواهد برد.به من قول می‌دهید؟

 

گفت‌وگو با نویسنده
با توجه به این که رمان اقلیم هشتم پرفروش ترین رمان ایرانی در جشنواره کتابخوانی یاد یارمهربان سال 1395 بوده، به نظر شما علت استقبال نوجوانان از این رمان چیست؟
 پاسخ به این پرسش دشوار است، چرا که انگیزه های افراد در انتخاب کتاب متنوع و گوناگون است ونیاز به نظرسنجی دارد. اما می توانم احتمال بدهم که چند عامل در این استقبال موثربوده است. مهم ترین آن ها شخصیت سهروردی، به عنوان یک فیلسوف و اندیشمند است که زندگی پرفراز ونشیبش جذابیت های خاص خود را داراست. عامل دیگر هم زمان بودن زندگی این فیلسوف با رویداد جنگ های صلیبی است که به قول یکی از مورخان، عامل اصلی زندانی شدن سهروردی بود که می تواند این رمان تاریخی را برای مخاطبانش هیجان انگیز جلوه دهد. اما به غیر از این علت های تاریخی می توان به یک علت مهم دیگر اشاره کرد که رمان اقلیم هشتم را برای مخاطبان نوجوان جذاب می کند. این علت، توجه به نوجوانان به عنوان یک مخاطب جدی است و این که می توان با آن ها موضوعاتی جدی را درمیان گذاشت. من درسفرهایی که به شهرهای مختلف ایران داشته ام، این گلایه را بارها از زبان نوجوانان شنیده ام که چرا نویسندگان آن ها را هم چنان باکودکان در یک ردیف قرار می دهند و با آن ها موضوعاتی جدی را درمیان نمی گذارند. رمان تاریخی چشم عقاب را هم که تالیف کردم، با همین استدلال در جشنواره کتاب مهرطه توسط مخاطبان انتخاب شد. واز زبان آن ها به طور مستقیم شنیدم که از این که نویسنده با آن ها یک موضوع جدی تاریخی را درمیان گذاشته، خوشحالند.
 دلیل انتخاب سهروردی به عنوان شخصیت اصلی اقلیم هشتم چه بوده است؟
انتخاب سهروردی چند دلیل داشت. یکی این که او از معدود فیلسوفان ایرانی است که به جای تکرار حرف های فیلسوفان یونانی، اندیشه های خود رامطرح می کند و به عبارتی تولید فکر و اندیشه می کند.
نکته ی بعدی جسارت این فیلسوف در نظریه پردازی از دوران نوجوانی است. او به دلیل استعداد فراوانی که داشت، حدود شانزده سالگی تحصیلات مقدماتی خود را به پایان برد و از همان دوران به مطالعه ی دیدگاه های مختلف پرداخت. اما هیچ گاه شیفته ی آن ها نشد، بلکه به خود اجازه داد که با نگاهی انتقادی به دیدگاه های دیگر فیلسوفان بپردازد. این جمله ی معروف را از او نقل می کنند که می گفت: چه کسی می گوید ارسطو، فیلسوف یونانی حرف آخر را زده؟ ما نیز حرف هایی برای گفتن داریم.
موضوع مهم دیگر در زندگی سهروردی، جست وجوی دانش در سرزمین های مختلف است. او برای علم اندوزی به شهرهای زیادی سفر کرد. مراغه، اصفهان، دیاربکر در ترکیه، دمشق و حلب در سوریه  از جمله ی این شهرها بودند.
اما یک نکته ی مهم دیگر در زندگی سهروردی وجود دارد که شخصیت او را برای من جذاب می کند و آن هم انتقادپذیری اوست. به هرحال سهروردی زبان خیلی صریح و گاهی تندی داشت که دربرخی موارد منجر به رنجش دیگران می شد. او در برخی از کتاب هایش به این روش انتقاد می کند و می گوید همه ی حرف ها را نباید با همگان مطرح کرد و باید به ظرفیت آدم های مقابلمان توجه کنیم.

 


 از نظر شما نویسندگانی که برای نوجوانان می نویسند، به چه میزان با علایق ودغدغه های مخاطبان خود آشنا هستند؟ و آیا توانسته اند آثاری را ارائه کنند که برای این گروه سنی جذاب باشد؟
 پاسخ این سوال هم دشوار است. چون نیاز به یک کار آماری و مطالعه میدانی دارد. اما در مجموع با توجه به گفت وگوهایی که در طول بیش از بیست سال با نویسندگان مختلف داشته‌ام، می توانم با قاطعیت نسبی بگویم که درطول سال های اخیر توجه نویسندگان به ضرورت شناخت مخاطبان نوجوان خیلی بیشتر شده است. چرا که در نسل های جدید اتفاق های زیادی افتاده که آن ها را از نسل های قبلی متمایز می کند. آشنایی آن ها به تکنولوژی های روز و هم چنین دسترسی آن ها به رسانه ها وکتاب های متنوع باعث شده که دایره ی آگاهی آن ها خیلی گسترش پیدا کند. و به همین دلیل با هرکتابی نمی توان آن ها را جذب کرد. اما اگر بخواهم منصفانه ارزیابی کنم، باید بگویم درطول سال های اخیر، نویسندگان ایرانی گام های خوبی را درجهت تالیف رمان و داستان برداشته اند که مورد استقبال نوجوانان قرار گرفته است. هر چند که درمقایسه با استقبال از کتاب های ترجمه شده، این آمار راضی کننده نیست. با این حال ادبیات نوجوان درایران، هنوز به مرحله ی بلوغ خود نرسیده و باید ما نویسندگان ایرانی قبول کنیم که نیاز به آموختن تکنیک های جذاب داستانی و شناخت عمیق تر مخاطبان داریم.
با توجه به تجربه ای که شما در نگارش زندگی شخصیت‌های مختلف دارید، آیا خواندن این گونه ی ادبی را به نوجوانان پیشنهاد می کنید؟
کتاب هایی که من تاکنون تالیف کرده ام، به غیر از یک عنوان، به معنای دقیق کلمه زندگی نامه نیستند. بلکه درچارچوب قالب های داستانی از جمله داستان بلند و رمان نگاشته شده اند. از جمله همین کتاب اقلیم هشتم، زندگی نامه ی سهروردی نیست، بلکه رمانی است که زندگی سهروردی در آن تصویر شده است. چرا که ما در زندگی نامه، حق داستان سرایی نداریم و باید تمام اتفاقات را همان طور که بوده اند، بیان کنیم.  اما رمان و داستان بلند چنین نیست و ما باید شخصیت پردازی کنیم. و همین طور جزئیاتی را توصیف کنیم که در هیچ منبع تاریخی به آن اشاره نشده است و درواقع از قوه ی تخیل خود استفاده کنیم. و به همین خاطر هم هست که رمان و داستان از زندگی نامه جذاب ترند. چرا  که آمیخته شدن خیال وواقعیت، شکل هیجان انگیزتر و اسرارآمیزتری به متن می دهد.
 تعریف شما از کتاب خوب چیست؟
به نظر من کتاب خوب کتابی است که به برخی پرسش های ما جواب دهد، اما آخر سرهم یک رشته پرسش جدید در ذهن ما به وجود بیاورد تا به خاطر پیدا کردن پاسخشان تحقیق و پژوهش کنیم. بنابراین کتاب خوب عطش ما را به دانستن بیشتر زیادتر می کند و به اصطلاح حرف آخر را نمی زند.

به نظر شما شیوه های موثر برای علاقه مند کردن نوجوانان به کتابخوانی کدامند؟
 به نظر من نظام آموزش و پرورش باید از حجم دروس اجباری کم  کند و ساعت هایی را برای مطالعه اختیاری قرار دهد. درکنارش کتابخانه های مدارس را با کتاب های جدید تغذیه کند.
هم چنین از نویسندگان دعوت کنند که با نوجوانان ملاقات حضوری داشته باشند و جلسات نقد وبررسی کتاب برگزار کنند تا تجربیات نویسندگان به آن ها منتقل شود.
درکنار این کارها، برگزاری نمایشگاه کتاب، ایجاد بازارچه کتاب برای خرید کتاب با تخفیف مناسب، و هم چنین انتشار نقدهایی که نوجوانان بر کتاب ها می نویسند، در بالا بردن انگیزه های آن ها می تواند موثر باشد. اما درکنار این ها ما بزرگترها باید با عمل خود اهمیت کتابخوانی را به نوجوانان یادآور شویم. آموزگاران یا والدینی که خود اهل مطالعه نیستند، هر قدر هم که نوجوانان را نصیحت کنند، موفق نخواهند شد که علاقه وگرایش نوجوانان را به کتابخوانی بیشتر کنند. در امر تشویق کتابخوانی باید بیشتر عمل کرد. چرا که به قول شاعر: ذات نایافته از هستی بخش ‌می‌تواند که بود هستی بخش.
پیشنهاد شما برای افزایش سطح مطالعه چیست؟
درکشورهای پیشرفته و توسعه یافته، کتابخوانی و مطالعه مثل نان و آب برای مردم واجب است. چرا که به خوبی فهمیده اند رمز پیشرفت درآگاهی بیشتر است. ما اگر به پیشرفت خودمان وکشورمان علاقه داریم، باید از این سرمشق خوب پیروی کنیم و زندگی خود را با کتابخوانی و مطالعه پیوند بزنیم.

 


 

 

تصاویر پیوست
امتیاز دهید:
نظرات

نام

ایمیل

وب سایت

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:

در حال حاضر هیچ نظری ثبت نشده است. شما می توانید اولین نفری باشید که نظر می دهید.